Ngày 28/8/2026, Cục Hải quan ban hành Công văn 21103/CHQ-GSQL trả lời Công ty TNHH Le Long Việt Nam (Số 40, đường Bà Chánh Thâu, khu phố 2, xã Bến Lức, tỉnh Tây Ninh) về vướng mắc chính sách quản lý mặt hàng chì nhập khẩu. Nội dung công văn làm rõ hai vấn đề cốt lõi: (1) chì và hợp chất của chì thuộc Danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt, bắt buộc phải có Giấy phép XNK; (2) chưa có quy định giảm nhẹ chế tài xử phạt do chậm chuyển tiếp — kiến nghị phải gửi về Cục Hóa chất (Bộ Công Thương).
1. Bối cảnh và căn cứ pháp lý
Từ ngày 17/01/2026, hàng loạt văn bản mới về quản lý hóa chất đồng thời có hiệu lực, tạo ra khung pháp lý hoàn toàn mới:
| Văn bản | Nội dung chính liên quan |
| Luật Hóa chất 2025 (số 69/2025/QH15) | Định nghĩa hỗn hợp chất và sản phẩm chứa hóa chất nguy hiểm (khoản 3, khoản 6 Điều 2) |
| Nghị định 24/2026/NĐ-CP (17/01/2026) | Ban hành 4 Danh mục hóa chất; "Chì, các hợp chất của chì" thuộc Phụ lục III — Danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt |
| Nghị định 26/2026/NĐ-CP (17/01/2026) | Quy định hồ sơ, thủ tục cấp Giấy phép XNK hóa chất kiểm soát đặc biệt (Điều 14); các trường hợp miễn trừ giấy phép (Điều 21) |
| Nghị quyết 19/2026/NQ-CP (29/04/2026) | Bổ sung khoản V Phần C mục 2 Phụ lục III — sửa đổi các trường hợp miễn trừ giấy phép XNK |
| Nghị định 128/2020/NĐ-CP (19/10/2020) | Căn cứ xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan |
⚠ Định nghĩa quan trọng (Phần II, Phụ lục III, NĐ 24/2026): "Hỗn hợp chất cần kiểm soát đặc biệt" là hỗn hợp chứa ít nhất một thành phần thuộc nhóm 1 của Danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt có hàm lượng > 1% khối lượng. Đây là ngưỡng xác định bắt buộc phải xin giấy phép.
2. Hai nội dung chính Cục Hải quan giải đáp
2.1. Chính sách quản lý mặt hàng chì nhập khẩu
"Chì, các hợp chất của chì" chính thức nằm trong Phụ lục III Nghị định 24/2026/NĐ-CP. Điều này có nghĩa:
- Mọi doanh nghiệp nhập khẩu chì (dạng nguyên chất hoặc hỗn hợp có hàm lượng >1% khối lượng) đều phải có Giấy phép nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt trước khi làm thủ tục hải quan.
- Giấy phép này là điều kiện bắt buộc để thông quan — không có giấy phép, hàng không được thông quan dù đã hoàn tất các thủ tục khác.
- Cơ quan cấp phép là Bộ Công Thương (Cục Hóa chất) theo khoản 4 Điều 14 Nghị định 26/2026/NĐ-CP — không phải hải quan.
- Hồ sơ, trình tự xin cấp/cấp lại/cấp điều chỉnh/gia hạn thực hiện theo Điều 14 Nghị định 26/2026/NĐ-CP; nộp hồ sơ qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến.
Lưu ý về miễn trừ giấy phép: Một số trường hợp được miễn cấp giấy phép theo Điều 21 Nghị định 26/2026/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại khoản V Phần C, mục 2 Phụ lục III Nghị quyết 19/2026/NQ-CP ngày 29/04/2026). Doanh nghiệp cần đối chiếu kỹ điều khoản miễn trừ trước khi làm thủ tục — nếu thuộc diện miễn thì không cần xin phép, nếu không thuộc diện miễn thì bắt buộc phải có phép.
2.2. Về xử phạt vi phạm hành chính — chưa có giảm nhẹ chế tài
- Điều 48 Nghị định 26/2026/NĐ-CP quy định chuyển tiếp không quy định thời hạn chuyển tiếp đối với hóa chất mới đưa vào danh mục kiểm soát đặc biệt.
- Kể từ khi Nghị định 24 và 26/2026/NĐ-CP có hiệu lực (17/01/2026), doanh nghiệp bắt buộc phải có giấy phép — không có thời gian ân hạn.
- Hải quan không có thẩm quyền giảm nhẹ chế tài — việc xử phạt căn cứ theo NĐ 128/2020/NĐ-CP dựa trên chính sách quản lý hàng hóa XNK của bộ chuyên ngành.
🔴 Cục Hải quan hướng dẫn rõ: Doanh nghiệp muốn kiến nghị sửa đổi chính sách quản lý mặt hàng chì hoặc xin xem xét giảm nhẹ chế tài do trễ chuyển tiếp phải gửi văn bản kiến nghị trực tiếp tới Cục Hóa chất — Bộ Công Thương để được xem xét, giải quyết đúng thẩm quyền.
3. Lưu ý thiết thực cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu
Nhóm hàng cần rà soát ngay
- Chì nguyên chất: Thanh, tấm, dây, bột chì — bất kể hàm lượng, đều phải có giấy phép.
- Hợp chất của chì: Chì oxit, chì tetraethyl, chì axetat, bột màu chứa chì — kiểm tra hàm lượng >1% khối lượng.
- Hỗn hợp chứa chì: Sơn, ắc-quy, hợp kim chứa chì — nếu hàm lượng chì >1% khối lượng → bắt buộc xin phép.
- Sản phẩm có chứa chì: Một số sản phẩm được miễn trừ theo Điều 21 NĐ 26/2026 — cần đối chiếu kỹ trước khi kết luận.
Quy trình xin Giấy phép nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt
- Xác định hàng hóa có thuộc Danh mục kiểm soát đặc biệt không — tra cứu Phụ lục III Nghị định 24/2026/NĐ-CP và kiểm tra ngưỡng hàm lượng (>1% khối lượng đối với hỗn hợp chất).
- Kiểm tra các trường hợp miễn trừ — đối chiếu Điều 21 Nghị định 26/2026/NĐ-CP và khoản V Phần C, mục 2 Phụ lục III Nghị quyết 19/2026/NQ-CP. Nếu thuộc diện miễn → không cần làm bước tiếp theo.
- Chuẩn bị hồ sơ xin cấp Giấy phép XNK theo Điều 14 Nghị định 26/2026/NĐ-CP (bao gồm phương án kiểm soát phòng, chống thất thoát hóa chất).
- Nộp hồ sơ trực tuyến tại Cổng dịch vụ công quốc gia — gửi đến Cục Hóa chất, Bộ Công Thương (cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo khoản 4 Điều 14 NĐ 26/2026).
- Nhận Giấy phép và xuất trình khi làm thủ tục hải quan — giấy phép là điều kiện bắt buộc để thông quan.
✅ Mẹo thực tế: Nên xin giấy phép trước khi ký hợp đồng nhập khẩu hoặc đặt cọc tiền hàng, vì thời gian thẩm định và cấp phép có thể kéo dài. Đừng chờ đến khi hàng về cảng mới lo giấy phép — sẽ phát sinh chi phí lưu kho và rủi ro pháp lý.
Phân biệt thẩm quyền — điều quan trọng nhất
| Vấn đề | Cơ quan có thẩm quyền | Căn cứ |
| Cấp Giấy phép XNK hóa chất kiểm soát đặc biệt | Cục Hóa chất — Bộ Công Thương | Khoản 4 Điều 14, NĐ 26/2026 |
| Kiến nghị sửa đổi chính sách quản lý chì | Cục Hóa chất — Bộ Công Thương | CV 21103/CHQ-GSQL |
| Xin giảm nhẹ chế tài, ân hạn chuyển tiếp | Cục Hóa chất — Bộ Công Thương | CV 21103/CHQ-GSQL |
| Xử phạt vi phạm hành chính khi thông quan | Cơ quan Hải quan | NĐ 128/2020/NĐ-CP |
| Thủ tục thông quan hàng hóa | Chi cục Hải quan khu vực | Luật Hải quan |
4. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Ắc-quy chì nhập khẩu có phải xin Giấy phép hóa chất không?
Cần đối chiếu Điều 21 Nghị định 26/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 19/2026/NQ-CP về các trường hợp miễn trừ. Nếu sản phẩm được liệt kê trong diện miễn trừ thì không cần; nếu không, và hàm lượng chì trong sản phẩm >1% khối lượng thì phải xin phép. Nên tham vấn trực tiếp Cục Hóa chất để có câu trả lời chính thức.
Hàng đang trên tàu, chưa có giấy phép thì phải làm gì?
Liên hệ ngay Cục Hóa chất — Bộ Công Thương để xin cấp giấy phép khẩn. Không được thông quan khi thiếu giấy phép; nếu cố tình thông quan sẽ bị xử phạt theo NĐ 128/2020/NĐ-CP. Đồng thời chuẩn bị phương án kéo dài thời hạn lưu kho ngoại quan để chờ giấy phép.
Có phải xin phép mỗi lần nhập khẩu không?
Giấy phép XNK hóa chất cần kiểm soát đặc biệt thường cấp theo từng lô hoặc theo kỳ. Doanh nghiệp nhập khẩu thường xuyên nên xin cấp giấy phép theo lô hàng định kỳ và theo dõi hiệu lực để gia hạn đúng hạn — tránh bị gián đoạn chuỗi cung ứng.
Nếu sản phẩm chứa chì nhưng hàm lượng dưới 1% thì sao?
Theo định nghĩa tại Phụ lục III Nghị định 24/2026/NĐ-CP, hỗn hợp chứa <1% khối lượng thành phần kiểm soát đặc biệt không thuộc diện phải xin phép (trừ khi sản phẩm đó thuộc danh mục kiểm soát riêng khác). Cần giữ bằng chứng về hàm lượng (phân tích thành phần, COA) để xuất trình khi hải quan kiểm tra.
5. Văn bản liên quan cần tra cứu
- Luật Hóa chất số 69/2025/QH15
- Nghị định 24/2026/NĐ-CP ngày 17/01/2026 — Danh mục hóa chất (Phụ lục III: hóa chất cần kiểm soát đặc biệt)
- Nghị định 26/2026/NĐ-CP ngày 17/01/2026 — Quản lý hoạt động hóa chất và hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm, hàng hóa
- Nghị quyết 19/2026/NQ-CP ngày 29/04/2026 — Sửa đổi, bổ sung các trường hợp miễn trừ giấy phép
- Nghị định 128/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 — Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
- Công văn 813/HC-CNHC của Cục Hóa chất — Hướng dẫn vướng mắc quy định hóa chất 2026
Nguồn: Công văn 21103/CHQ-GSQL ngày 28/8/2026 của Cục Hải quan — Ban Giám sát Quản lý về HQ. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý chuyên nghiệp. Doanh nghiệp cần xác nhận chính sách áp dụng với Cục Hóa chất hoặc cơ quan hải quan trực tiếp quản lý.
