Thông tư 33/2026/TT-BCT (hiệu lực từ 01/7/2026) chính thức thay thế Thông tư 41/2023/TT-BCT — văn bản trước đây quy định Danh mục sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Công Thương. Với doanh nghiệp đang sản xuất, kinh doanh hóa chất (NaOH, PAC, amoniac công nghiệp, sơn, thuốc nổ, tiền chất thuốc nổ...), đây là những điểm cần nắm để tránh gián đoạn hoạt động.
1. Thay đổi về cách gọi tên và căn cứ pháp lý
Thông tư 33/2026 được ban hành trên nền tảng pháp lý mới: Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi 2025 (Luật số 78/2025/QH15), Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật sửa đổi 2025 (Luật số 70/2025/QH15), cùng hai nghị định hướng dẫn mới là Nghị định 37/2026/NĐ-CP (hướng dẫn Luật Chất lượng SPHH) và Nghị định 22/2026/NĐ-CP (hướng dẫn Luật Tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật) — khác hẳn khung pháp lý mà Thông tư 41/2023 dựa vào. Cách gọi cũng đổi từ "hàng hóa có khả năng gây mất an toàn" (nhóm 2) sang "sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình, rủi ro cao" — phản ánh cách tiếp cận quản lý theo mức độ rủi ro (risk-based) thay vì nhị phân an toàn/không an toàn.
2. Danh mục hóa chất: rà soát và cập nhật định kỳ
Theo Điều 4 Thông tư 33/2026, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (đơn vị đề xuất ban hành Thông tư) có trách nhiệm định kỳ hằng năm hoặc đột xuất rà soát, đề xuất cập nhật, bổ sung Danh mục — dựa trên: (i) tình hình thực tế và yêu cầu quản lý; (ii) sản phẩm, công nghệ mới phát sinh; (iii) cảnh báo trong nước và quốc tế về rủi ro sản phẩm, hàng hóa. Điều này có nghĩa Danh mục 5 nhóm hóa chất, 17 loại thuốc nổ, 18 phụ kiện nổ và 7 tiền chất thuốc nổ hiện tại không phải danh sách cố định — doanh nghiệp cần theo dõi các Thông tư sửa đổi, bổ sung trong tương lai, đặc biệt nếu kinh doanh hóa chất mới hoặc công nghệ mới chưa có QCVN.
3. Điều khoản chuyển tiếp — không phải làm lại từ đầu
Điều 5 Thông tư 33/2026 quy định rõ: tổ chức, cá nhân đã thực hiện đánh giá phù hợp quy chuẩn kỹ thuật, công bố hợp quy trước ngày Thông tư có hiệu lực thì:
- Tiếp tục được sử dụng giấy chứng nhận hợp quy, dấu hợp quy đến hết thời hạn hiệu lực;
- Không phải đăng ký lại bản công bố hợp quy.
Điều này áp dụng cho doanh nghiệp đã công bố hợp quy các hóa chất (NaOH, PAC, amoniac, sơn) hoặc thuốc nổ/phụ kiện nổ theo Thông tư 41/2023 trước đó — hồ sơ cũ vẫn có giá trị, doanh nghiệp không cần tốn chi phí, thời gian thử nghiệm lại ngay lập tức. Tuy nhiên cần lưu ý: quy định chuyển tiếp chỉ miễn trừ việc đăng ký lại, không miễn trừ nghĩa vụ tuân thủ khi hồ sơ hết hạn hoặc khi có thay đổi về sản phẩm, quy trình sản xuất.
4. Trường hợp QCVN dẫn chiếu thay đổi
Nếu một QCVN được Thông tư 33/2026 dẫn chiếu (ví dụ QCVN 03A:2020/BCT cho NaOH công nghiệp) sau đó được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế bằng phiên bản mới, doanh nghiệp phải áp dụng theo quy chuẩn mới nhất (khoản 4 Điều 3), dù bản thân Thông tư 33/2026 không đổi. Doanh nghiệp hóa chất nên có cơ chế theo dõi cập nhật QCVN chuyên ngành thường xuyên, không chỉ dựa vào nội dung Thông tư tại thời điểm ban hành.
5. Việc gì doanh nghiệp hóa chất nên làm ngay?
- Rà soát danh mục sản phẩm đang sản xuất/kinh doanh, đối chiếu mã HS với Phụ lục Thông tư 33/2026 để xác định sản phẩm nào (mới) thuộc diện phải công bố hợp quy mà trước đây (theo TT41/2023) có thể chưa thuộc diện quản lý, hoặc ngược lại.
- Kiểm tra tình trạng hồ sơ công bố hợp quy hiện có — nếu đã công bố trước 01/7/2026 thì được giữ nguyên hiệu lực đến hết hạn, không cần làm lại.
- Với hồ sơ mới hoặc hồ sơ sắp hết hạn, áp dụng ngay quy trình theo Thông tư 33/2026 và Thông tư 14/2026/TT-BKHCN (phương thức đánh giá sự phù hợp).
- Đăng ký nhận thông báo cập nhật Danh mục từ Bộ Công Thương/Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, vì Danh mục có thể được bổ sung theo chu kỳ hằng năm.
Bài viết mang tính tổng hơp/ tham khảo
