Quyết định 4396/QĐ-UBND: TP Hồ Chí Minh Ủy Quyền Toàn Diện Cho Sở Công Thương Trên 10 Lĩnh Vực Quản Lý Nhà Nước

Bối Cảnh Ban Hành

Ngày 17 tháng 7 năm 2026, Ủy ban nhân dân (UBND) Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 4396/QĐ-UBND, do Phó Chủ tịch Nguyễn Lộc Hà ký thay Chủ tịch UBND Thành phố, về việc ủy quyền cho Giám đốc Sở Công Thương thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn của UBND Thành phố trong giải quyết thủ tục hành chính và thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước thuộc các lĩnh vực do Sở Công Thương tham mưu, quản lý. Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.

So với các quyết định ủy quyền tương tự của một số địa phương khác vốn thường chỉ tập trung vào một vài lĩnh vực kỹ thuật hẹp như hóa chất hay vật liệu nổ công nghiệp, Quyết định 4396/QĐ-UBND của TP Hồ Chí Minh có phạm vi bao quát rộng hơn hẳn, trải dài trên 10 lĩnh vực quản lý nhà nước khác nhau, từ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bán hàng đa cấp, hóa chất, vật liệu nổ công nghiệp, quản lý vùng trời, xuất nhập khẩu, thương mại quốc tế, thương mại điện tử, hội nhập kinh tế quốc tế cho đến điện lực. Đây được xem là một trong những quyết định ủy quyền có quy mô lớn và toàn diện nhất được một địa phương ban hành trong đợt cải cách phân cấp, phân quyền hành chính năm 2026.

Xem thêm: Hà Nội Và TP Hồ Chí Minh Cùng Ủy Quyền Cho Sở Công Thương Quản Lý Hóa Chất, Vật Liệu Nổ Công Nghiệp

Cơ Sở Pháp Lý Của Việc Ủy Quyền

Điểm đáng chú ý đầu tiên của Quyết định 4396/QĐ-UBND là hệ thống căn cứ pháp lý đồ sộ, với hơn 25 văn bản quy phạm pháp luật và văn bản công bố thủ tục hành chính được viện dẫn, phản ánh mức độ phức tạp và tính liên ngành của phạm vi ủy quyền. Có thể nhóm các căn cứ pháp lý chủ chốt thành các nhóm sau:

Nhóm văn bản luật và nghị quyết nền tảng về phân cấp, phân quyền: Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15; Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương; Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP về cắt giảm, phân cấp thủ tục hành chính các lĩnh vực quốc phòng, nội vụ, tài chính, xây dựng, ngoại giao, tư pháp, ngân hàng; Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; và Nghị định số 146/2025/NĐ-CP quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại.

Nhóm văn bản chuyên ngành theo từng lĩnh vực cụ thể: Bao gồm Nghị định số 243/2026/NĐ-CP và 240/2026/NĐ-CP về điện lực và cơ chế mua bán điện trực tiếp; Nghị định số 248/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại điện tử; Nghị định số 137/2026/NĐ-CP về quản lý kinh doanh đa cấp; Nghị định số 09/2018/NĐ-CP về hoạt động mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài; Nghị định số 52/2013/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 85/2021/NĐ-CP) về thương mại điện tử; và Nghị định số 288/2025/NĐ-CP về quản lý tàu bay không người lái.

Nhóm văn bản của Bộ Công Thương và các bộ liên quan: Thông tư số 23/2024/TT-BCT về vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ; Thông tư số 26/2026/TT-BCT về phân cấp, cắt giảm thủ tục hành chính; cùng hàng loạt Quyết định công bố thủ tục hành chính của Bộ Công Thương và Bộ Quốc phòng được ban hành liên tục trong giai đoạn cuối năm 2025 đến giữa năm 2026 (từ Quyết định 3185/QĐ-BCT năm 2023 đến Quyết định 1546/QĐ-BCT ngày 29/6/2026).

Việc ủy quyền còn được thực hiện trên cơ sở đề nghị của chính Giám đốc Sở Công Thương tại Tờ trình số 10194/TTr-SCT và Công văn số 10285/SCT-VP, đã qua ý kiến thẩm định của Sở Nội vụ tại Báo cáo số 13179/BC-SNV, và có sự thống nhất của các thành viên UBND Thành phố - cho thấy quy trình ban hành tuân thủ đầy đủ các bước thẩm định nội bộ trước khi chính thức thông qua.

Phạm Vi Ủy Quyền

10 Lĩnh Vực Quản Lý Nhà Nước

Theo Điều 1 của Quyết định, nội dung ủy quyền bao trùm 10 nhóm lĩnh vực nhiệm vụ, quyền hạn:

1. Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
2. Quản lý bán hàng đa cấp
3. Hóa chất
4. Quản lý vùng trời
5. Xuất nhập khẩu
6. Vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ
7. Thương mại quốc tế
8. Thương mại điện tử
9. Hội nhập kinh tế quốc tế
10. Điện lực

Kèm theo Quyết định là Phụ lục chi tiết liệt kê 56 thủ tục hành chính cụ thể (Mục A) và 10 nhiệm vụ quản lý nhà nước không thuộc dạng thủ tục hành chính cá biệt (Mục B), tổng cộng 66 đầu việc được chuyển giao thẩm quyền giải quyết cho Giám đốc Sở Công Thương.

Chi Tiết Các Nhóm Thủ Tục Hành Chính Được Ủy Quyền

Lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (01 thủ tục)

Duy nhất một thủ tục được ủy quyền là đăng ký, đăng ký lại hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung - thủ tục có tần suất phát sinh cao trong hoạt động thương mại, dịch vụ hàng ngày của doanh nghiệp trên địa bàn.

Lĩnh vực quản lý bán hàng đa cấp (06 thủ tục)

Nhóm này bao gồm việc chấm dứt hoạt động bán hàng đa cấp; đăng ký và sửa đổi, bổ sung nội dung hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương; thông báo tổ chức hội nghị, hội thảo đào tạo về bán hàng đa cấp; công nhận chương trình đào tạo kiến thức pháp luật; và kiểm tra kiến thức pháp luật cho đầu mối tại địa phương. Đây là lĩnh vực vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro về lừa đảo, biến tướng kinh doanh nên việc quản lý sát sao ở cấp địa phương có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ người tiêu dùng.

Lĩnh vực xuất nhập khẩu (17 thủ tục)

Đây là nhóm có số lượng thủ tục được ủy quyền nhiều nhất, phản ánh vai trò trung tâm logistics và thương mại quốc tế của TP Hồ Chí Minh. Các thủ tục trải rộng từ việc cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) ưu đãi mẫu UAE-VN, cấp phép nhập khẩu hàng hóa tân trang theo các hiệp định CPTPP, EVFTA, UKVFTA, đến việc cấp phép cho hàng hóa quá cảnh của Trung Quốc, Lào và Campuchia qua lãnh thổ Việt Nam - nhóm thủ tục vốn có ý nghĩa đặc biệt do TP Hồ Chí Minh là đầu mối cảng biển và trung chuyển hàng hóa lớn nhất cả nước. Ngoài ra còn có các thủ tục liên quan đến quân phục cho lực lượng vũ trang nước ngoài và cấp phép tiêu thụ hàng hóa quá cảnh.

Lĩnh vực quản lý vùng trời (01 thủ tục)

Thủ tục chấp thuận điều kiện nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập tàu bay không người lái (drone) và phương tiện bay khác được ủy quyền cho Sở Công Thương - một lĩnh vực mới nổi gắn với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ bay không người lái trong thương mại, nông nghiệp và logistics.

Lĩnh vực hóa chất (10 thủ tục)

Tương tự như cách tiếp cận của Hà Nội, TP Hồ Chí Minh ủy quyền các thủ tục cấp mới, cấp lại, cấp điều chỉnh và cấp gia hạn Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt nhóm 1; cấp Giấy phép nhập khẩu hóa chất cấm; và cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ tồn trữ hóa chất đối với cơ sở tồn trữ thuộc thẩm quyền Bộ Công Thương (được phân cấp về UBND cấp tỉnh).

Lĩnh vực vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ (10 thủ tục)

Nhóm thủ tục này mở rộng hơn so với Hà Nội, bao gồm cấp phép xuất khẩu, nhập khẩu VLNCN; cấp, cấp lại, cấp điều chỉnh Giấy phép sử dụng VLNCN; cấp và điều chỉnh Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất tiền chất thuốc nổ; cấp và cấp lại Giấy phép kinh doanh VLNCN; cùng đăng ký mới và đăng ký bổ sung để nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm sản phẩm VLNCN.

Lĩnh vực điện lực (03 thủ tục)

Đây là lĩnh vực mới, gắn liền với xu hướng phát triển năng lượng tái tạo phân tán, bao gồm cấp và điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ có đấu nối với hệ thống điện quốc gia, cùng thủ tục thông báo phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà đấu nối ở cấp điện áp từ trung áp trở lên. Việc ủy quyền này phản ánh làn sóng phát triển điện mặt trời mái nhà tại các khu công nghiệp, khu dân cư của Thành phố.

Lĩnh vực thương mại điện tử (06 thủ tục)

Bao gồm việc thông báo, sửa đổi bổ sung và chấm dứt thông báo nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp có chức năng đặt hàng trực tuyến, cùng với cấp, sửa đổi bổ sung và thu hồi giấy phép kinh doanh dịch vụ chứng thực hợp đồng điện tử trong thương mại - nhóm thủ tục có ý nghĩa lớn đối với TP Hồ Chí Minh, trung tâm thương mại điện tử sôi động nhất cả nước.

Lĩnh vực hội nhập kinh tế quốc tế (02 thủ tục)

Gồm việc phê duyệt đề xuất hỗ trợ, cũng như phê duyệt sửa đổi hoặc ngừng thực hiện đề xuất hỗ trợ đối với các thành viên của Hệ sinh thái tận dụng các Hiệp định thương mại tự do (FTA) - một cơ chế chính sách mới được thiết lập theo Nghị quyết số 250/2025/QH15 của Quốc hội nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế.

Nhóm Nhiệm Vụ Quản Lý Nhà Nước Ủy Quyền (10 Nhiệm Vụ)

Bên cạnh 56 thủ tục hành chính, Quyết định còn ủy quyền 10 nhiệm vụ quản lý nhà nước mang tính thường xuyên, không gắn với một hồ sơ hành chính cụ thể của tổ chức, cá nhân mà thiên về chức năng giám sát, điều phối của cơ quan quản lý nhà nước, bao gồm:

1. Xem xét, chấp thuận trong quá trình cấp Giấy phép kinh doanh, Giấy phép lập cơ sở bán lẻ cho nhà đầu tư nước ngoài theo Nghị định số 09/2018/NĐ-CP.
2. Lấy ý kiến Bộ Công an về an ninh quốc gia khi cấp, điều chỉnh Giấy phép kinh doanh thương mại điện tử.
3. Kiểm tra, cấp, thu hồi xác nhận kiến thức pháp luật cho đầu mối bán hàng đa cấp tại địa phương.
4. Thu hồi xác nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương.
5. Thẩm định hồ sơ, kiểm tra điều kiện thực tế các kho tồn trữ hóa chất và có ý kiến bằng văn bản gửi cơ quan có thẩm quyền cấp phép.
6. Thu hồi các loại giấy phép, giấy chứng nhận trong lĩnh vực hóa chất thuộc thẩm quyền UBND Thành phố.
7. Ban hành văn bản đề nghị cấp giấy phép dịch vụ nổ mìn trên thềm lục địa hoặc có phạm vi hoạt động toàn lãnh thổ Việt Nam.
8. Báo cáo Bộ Công Thương tình hình quản lý, sử dụng VLNCN, tiền chất thuốc nổ trên địa bàn.
9. Thực hiện chức năng quản lý nhà nước về xây dựng và phòng cháy, chữa cháy đối với công trình sản xuất, kho chứa VLNCN.
10. Cập nhật dữ liệu, thông tin vào Cơ sở dữ liệu vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ.

Việc ủy quyền cả nhóm nhiệm vụ mang tính giám sát, phối hợp liên ngành (như lấy ý kiến Bộ Công an, báo cáo Bộ Công Thương) thể hiện mức độ trao quyền sâu và toàn diện hơn so với việc chỉ ủy quyền các thủ tục hành chính đơn thuần, đồng thời đòi hỏi Sở Công Thương phải có năng lực điều phối liên ngành tương ứng.

Thời Hạn Ủy Quyền

Khác với mô hình phân chia thời hạn theo từng lĩnh vực chi tiết như một số địa phương khác, Quyết định 4396/QĐ-UBND của TP Hồ Chí Minh áp dụng cách tiếp cận đơn giản hơn với hai mốc thời hạn:

Điểm đáng chú ý là phần lớn các thủ tục - bao gồm cả các lĩnh vực có độ rủi ro cao như hóa chất và vật liệu nổ công nghiệp - được ủy quyền với thời hạn kéo dài đến năm 2031, dài hơn đáng kể so với thời hạn phổ biến 2027-2028 mà một số địa phương khác áp dụng cho các lĩnh vực tương tự. Điều này cho thấy TP Hồ Chí Minh lựa chọn một cách tiếp cận ổn định, dài hạn hơn trong việc trao quyền cho Sở Công Thương, có thể phản ánh sự tin tưởng vào năng lực quản lý chuyên ngành đã được kiểm chứng qua thực tiễn triển khai Quyết định số 2218/QĐ-UBND trước đó (ban hành ngày 20/10/2025), mà Quyết định 4396/QĐ-UBND đã kế thừa và thay thế một phần nội dung.

Cơ Chế Trách Nhiệm Song Phương Giữa Bên Ủy Quyền Và Bên Nhận Ủy Quyền

Một điểm nổi bật trong thiết kế pháp lý của Quyết định 4396/QĐ-UBND, so với nhiều quyết định ủy quyền chỉ quy định nghĩa vụ một chiều, là việc phân định rõ trách nhiệm của cả hai bên tại Điều 2.

Về phía UBND Thành phố (bên ủy quyền): Có trách nhiệm bảo đảm nguồn lực và điều kiện cho Sở Công Thương thực hiện tốt nhiệm vụ; đồng thời phải theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện, và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp của việc ủy quyền cũng như kết quả thực hiện - trừ trường hợp Sở Công Thương thực hiện không đúng nội dung, phạm vi, thời hạn được ủy quyền.

Về phía Giám đốc Sở Công Thương (bên nhận ủy quyền): Phải tuân thủ pháp luật chuyên ngành liên quan; không được ủy quyền lại cho cá nhân, tổ chức khác; phải công khai, phổ biến cho doanh nghiệp, người dân về sự thay đổi trong thẩm quyền giải quyết thủ tục; tham mưu Chủ tịch UBND Thành phố công bố danh mục thủ tục hành chính và phê duyệt quy trình nội bộ khi có thay đổi; đồng thời báo cáo cả ba Bộ có liên quan là Bộ Công Thương, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an về nội dung được ủy quyền - một yêu cầu phối hợp liên ngành hiếm thấy trong các quyết định ủy quyền cấp tỉnh, phản ánh tính chất đa lĩnh vực, đa ngành của phạm vi ủy quyền trong Quyết định này.

Sở Công Thương cũng được quy định cụ thể là được sử dụng hình thức văn bản, con dấu của đơn vị mình khi thực hiện nhiệm vụ được ủy quyền, có nghĩa vụ chấp hành kế hoạch thanh tra, kiểm tra, báo cáo UBND Thành phố định kỳ hằng năm hoặc đột xuất, và phải thường xuyên rà soát, đề xuất điều chỉnh nội dung ủy quyền thông qua Sở Nội vụ khi cần thiết để bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật hiện hành - một cơ chế "sống", có khả năng tự điều chỉnh theo thời gian thay vì cố định cứng nhắc.

So Sánh Với Mô Hình Ủy Quyền Của Một Số Địa Phương Khác

Đặt trong bối cảnh so sánh, Quyết định 4396/QĐ-UBND của TP Hồ Chí Minh thể hiện một số điểm khác biệt đáng chú ý so với các quyết định ủy quyền tương tự của các địa phương khác được ban hành cùng thời điểm giữa năm 2026:

Thứ nhất, về phạm vi, trong khi nhiều địa phương chỉ tập trung ủy quyền trong phạm vi hẹp gồm hóa chất, vật liệu nổ công nghiệp và vận chuyển hàng hóa nguy hiểm, TP Hồ Chí Minh mở rộng ra tới 10 lĩnh vực, bao gồm cả những lĩnh vực mới như quản lý vùng trời (drone), điện mặt trời mái nhà và hội nhập kinh tế quốc tế - phản ánh vị thế của Thành phố như một trung tâm kinh tế, thương mại, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước.

Thứ hai, về thời hạn, TP Hồ Chí Minh áp dụng thời hạn ủy quyền dài hơn (đến năm 2031) cho phần lớn thủ tục, thay vì giới hạn trong vài năm như một số nơi khác - cho thấy định hướng phân cấp có tính ổn định, lâu dài hơn.

Thứ ba, về cơ chế giám sát, Quyết định của TP Hồ Chí Minh quy định trách nhiệm hai chiều rõ ràng, bao gồm cả nghĩa vụ của bên ủy quyền, thay vì chỉ tập trung vào trách nhiệm báo cáo của bên nhận ủy quyền như thường thấy.

Ý Nghĩa Và Tác Động Thực Tiễn

Trên bình diện quản lý nhà nước, Quyết định 4396/QĐ-UBND mang lại nhiều tác động có thể nhận diện rõ. Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, thương mại điện tử và năng lượng tái tạo - vốn là những ngành có tốc độ phát triển nhanh và khối lượng hồ sơ hành chính lớn tại TP Hồ Chí Minh - việc rút ngắn quy trình giải quyết thủ tục về một đầu mối là Sở Công Thương sẽ giúp giảm đáng kể thời gian chờ đợi và chi phí tuân thủ.

Đối với bộ máy chính quyền Thành phố, việc ủy quyền toàn diện giúp UBND Thành phố tập trung nguồn lực vào công tác hoạch định chiến lược, trong khi giao phó các công việc chuyên môn kỹ thuật cho cơ quan có năng lực chuyên sâu phù hợp.

Tuy nhiên, phạm vi ủy quyền rộng lớn trên 10 lĩnh vực khác nhau - bao gồm cả những lĩnh vực có tính rủi ro cao về an ninh, an toàn (hóa chất, vật liệu nổ) lẫn những lĩnh vực đòi hỏi phối hợp liên ngành phức tạp (quản lý vùng trời, thương mại điện tử liên quan đến an ninh mạng) - cũng đặt ra yêu cầu rất cao đối với năng lực tổ chức, nhân sự và cơ chế phối hợp nội bộ của Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh trong giai đoạn triển khai sắp tới.

Kết Luận

Quyết định 4396/QĐ-UBND ngày 17/7/2026 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh là một bước đi phân cấp hành chính có quy mô lớn và toàn diện, ủy quyền cho Giám đốc Sở Công Thương giải quyết 56 thủ tục hành chính cùng 10 nhiệm vụ quản lý nhà nước trải rộng trên 10 lĩnh vực, từ hóa chất, vật liệu nổ công nghiệp truyền thống cho đến những lĩnh vực mới nổi như quản lý vùng trời, điện mặt trời mái nhà và thương mại điện tử.

Với thời hạn ủy quyền kéo dài đến năm 2031 cho phần lớn nội dung, cùng cơ chế trách nhiệm song phương rõ ràng giữa UBND Thành phố và Sở Công Thương, Quyết định thể hiện định hướng cải cách hành chính có tính ổn định, hệ thống và gắn liền với đặc thù của một đô thị đặc biệt - trung tâm kinh tế, thương mại và hội nhập quốc tế lớn nhất cả nước. Đây cũng là minh chứng cho thấy quá trình phân cấp, phân quyền theo tinh thần Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 đang được các địa phương cụ thể hóa theo những cách tiếp cận linh hoạt, phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội riêng của từng địa bàn.

Bài mang tính tổng hợp, tham khảo